Teatr Współczesny na Łasztowni w Szczecinie – wyróżnienie

Ukłon – słowo najlepiej charakteryzujące głęboką myśl, która przyświecała powstawaniu koncepcji. Ukłon w kierunku społeczności Szczecina, w kierunku rzeki, w kierunku odbiorców i konsumentów sztuki oraz artystów. Formy sugerujące uniesienie kurtyny czy uchylenie rąbka tajemnicy… Koncepcja Teatru Współczesnego na Łasztowni aspiruje do wyrażania takich właśnie uczuć.

Trzy bryły mieszczące w sobie trzy sceny o różnym charakterze układają się frontem do widza niczym scenografia w skali miejskiej, uniżając czoła i zapraszając na spektakl. Nadzwyczajnie wyeksponowana działka przewidziana pod budowę Teatru Współczesnego daje olbrzymie możliwości stworzenia ikony, nie tylko nowej Instytucji, ale również Szczecina.

Położenie, forma i gabaryty powstały z myślą o programie, miejscu i jego historii. Proponowana koncepcja uwzględnia osie historycznego układu urbanistycznego, osie planowanych inwestycji infrastrukturalnych oraz wymogi użytkowe. Jej charakter podkreśla kontakt z wodą i dialog z miastem. Układ osi kompozycyjnych i rysunek brył nawiązują do dawnej pierzei i inspirowane są historyczną parcelacją. Wejście główne wytyczają ślady dawnego układu ulicy w postaci odkrywek archeologicznych odsłoniętych fundamentów. Kontur pierzei jest odniesieniem do oryginalnych form spichlerzy na Łasztowni figurujących w pamięci kolektywnej mieszkańców Szczecina.

Siedziba Teatru oparta jest na trzech niezależnych bryłach swobodnie połączonych wspólnym foyer budującym relacje międzyludzkie. Gabaryty poszczególnych kubatur nawiązują do funkcji. Ustawienie każdej składowej uwarunkowane jest rangą programu, ograniczeniami geometrii terenu i powiązaniami urbanistycznymi. Sala Główna zwraca się w kierunku wody podkreślając znaczenie pierzei, w stronę Placu teatralnego obrócona jest Sala Społeczna, a na oś foyer nanizana została Sala Kameralna.

Całość założenia posadowiona jest wśród placów, parku i skwerów wcinających się w wyrzeźbiony kontur budynku. Rozsypanie programu na mniejsze komponenty przyczyniło się do powstania wielu kameralnych, zróżnicowanych i inspirujących przestrzeni wypełnionych zielenią i zapewniających różne formy kontaktu lub samotności.

Kompozycja brył uwarunkowana jest komunikacją pieszą, samochodową i logistyczną. Ruch pieszy, poza dogodnym dostępem z bulwaru rozciągającego się wzdłuż rzeki, zapewniony jest również od strony nowoprojektowanego przystanku tramwajowego oraz od strony placu i parkingów. Całość założenia funkcjonalnego opiera się na połączeniu wielu kierunków napływu pieszych w centralnym punkcie holu. Dzięki pęknięciom pomiędzy budynkami tworzą cię osie komunikacyjne i widokowe łączące rzekę z parkiem. Całość założeń studialnych dopełnia koncepcja kładki na przedłużeniu ulicy Spichrzowej.

Głównym elementem publicznych przestrzeni zewnętrznych jest plac Teatralny. Jego miękka forma otulona ramieniem Sali Głównej daje podłoże dla artystycznych wydarzeń, odpoczynku, spotkań i dialogu. Kontakt z wodą i lokalizacja dryfującej platformy tworzą wizualny łącznik z drugim brzegiem. Na tyłach Teatru, od strony wschodniej, w przesmyku pomiędzy budynkami znajduje się przejście do parku dostępne bezpośrednio z foyer – miejsce odpoczynku, oaza zieleni dla mieszkańców i artystów. Mniejszy, kameralny ogród dostępny jest od strony północnej, publicznego nowoprojektowanego placu. Jest to ewentualne otwarcie dla sali społecznej oraz kawiarni. W tym miejscu na kondygnacji pierwszej koncepcja daje możliwość ewentualnego połączenia zielonego dachu z wyższym poziomem placu.

Miękkie formy i rozdrobniona struktura proponowanej architektury łagodnie wychylają się w stronę drugiego brzegu Odry. Geometria całości założenia oparta na powtarzalnych łukach i monochromatycznym wyrazie elewacji bazującej na wariacji motywów ceglanych daje poczucie spójnej i czytelnej architektury, życzliwej dla otoczenia. Prostota oraz zrozumiałość genezy formy jest o tyle ważnym aspektem, że nie tylko pozwala na ułatwienie przekazu wizerunkowego, ale oferuje również potencjalną rozpoznawalność i przede wszystkim pozwala utożsamić i związać się emocjonalnie z formą, miejscem i Instytucją.

Podstawą koncepcji całości założenia i co za tym idzie wszystkich trzech brył jest idea „pudła w pudle”. Zewnętrzna skorupa definiująca wyraz architektoniczny ukrywa w sobie drewniane kubatury sal teatralnych oraz całość programu towarzyszącego. Pozwala to, w klarowny sposób, odczytać tożsamość i przeznaczenie poszczególnych elementów programu i wykorzystywać neutralne przestrzenie wspólne w sposób demokratyczny i elastyczny w zależności od potrzeb.

Wszystkie formy od strony widoku z miasta posiadają ujednolicony i abstrakcyjny wyraz wyróżniający teatr jako budynek publiczny, podczas gdy od strony wschodniej klasyczne otwory okienne nadają miejski charakter budowli.

SALA GŁÓWNA

Największa kubatura Teatru zlokalizowana jest w południowym obszarze terenu. Jest dominująca, jeśli chodzi o gabaryt i znaczenie przestrzenne. Duża Sala Teatralna bezpośrednio przylega do ulicy Zbożowej tworząc fasadę budynku otwartą na Odrę. Kubatura w klarowny sposób ukazuje zawartą w niej funkcję. Dominująca forma komina scenicznego i przyległe ramiona podkreślają obecność Sali teatralnej. Front jest otwarty na miasto, w całości przeszklony parter łączy hol dużej Sali z bulwarami, oferując widoki na rzekę i dwa zadrzewione place. Górna część bryły, za którą otwiera się przestrzeń foyer przesłonięta jest ażurowym ekranem dającym intymność widzom w czasie antraktów.

Z przestrzeni publicznej przechodzimy do Sali sekwencją mniejszych i intymniejszych przestrzeni, dając sobie czas na wyciszenie i przygotowanie do spektaklu.

Główna sala teatralna została zaprojektowana z myślą o połączeniu nowoczesnej technologii teatralnej z wrażeniem intymności i bliskiego kontaktu między aktorem a widzami. Ciemna kolorystyka wykończenia Sali z akcentami w postaci swobodnych punktów świetlnych nawiązuje do ażurowych elewacji.

Amfiteatralny układ z balkonem został zoptymalizowany pod kątem akustycznym i widoczności. Rzędy widowni prowadzone po łuku zapewniają kontakt wzrokowy między widzami. Część siedzeń na widowni dostępna jest z parteru bez pokonywania barier architektonicznych. Dodatkowo zaprojektowano balkon dający wrażenie intymności, ale przede wszystkim pozytywnie wpływający na akustykę Sali. Sufit Sali tworzą łukowe formy ustrojów akustycznych, dzięki którym dźwięk jest dobrze słyszany w najdalszych miejscach na balkonie. W suficie oraz na ścianach bocznych przewidziano techniczne kieszenie oświetleniowe.

Scena jest w pełni wyposażona w elastyczny i nowoczesny system technologii, dostosowany głównie do potrzeb teatru dramatycznego, z możliwością poszerzenia proscenium o dwa pierwsze rzędy widowni. Główna sala posiada dwie pełnowymiarowe kieszenie sceniczne, pełną kieszeń tylną i komin o wysokości min. 2,5 x wysokości okna scenicznego.

SALA SPOŁECZNA

Mniejsze sale ulokowane są w bliźniaczych formach. Pozycja Sali społecznej daje bardzo duży wachlarz możliwości scenicznych, od zupełnie otwartej na miasto i plac Teatralny przestrzeni wystawienniczo warsztatowej, po wyizolowany black box. Jest to przestrzeń otwartego forum, wyeksponowanego na bulwar, plac Teatralny i wewnętrzny dziedziniec. Zaprasza przechodnia prowokując do partycypacji. Sala wyposażona jest w zaplecze i kieszenie boczne, które zaanektowane do przestrzeni Sali mogą powiększać przestrzeń sceniczną lub przejmować funkcję strefy wejściowej lub foyer.

SALA KAMERALNA

Sala Kameralna domyka perspektywę swym podwyższonym gabarytem nawiązującym do unoszącego się terenu placu publicznego. Jest to eksperymentalna, przestrzeń zmiany i poszukiwań. Zlokalizowana na tyłach, przy parku, ukryta od zgiełku miasta. Podobnie jak Sala Społeczna, wyposażona jest w kompletne zaplecze sceniczne.